Mladić: Od generala do ratnog zločinca

Nakon gotovo 26 godina od genocida u Srebrenici, najtežeg ratnog zločina počinjenog na tlu Evrope poslije Drugog svjetskog rata, izrečena je konačna presuda Ratku Mladiću, bivšem komandantu Glavnog štaba Vojske Republike Srpske (VRS).

Svojevremeno najtraženiji haški optuženik, koji se tereti za najteže ratne zločine počinjene u Bosni i Hercegovini (1992-1995.), uključujući i genocid, rođen je 12. marta 1942. godine (po nekim izvorima 1943.) u Božanovićima kod Kalinovika.
Po završetku osnovne škole, došao je u Sarajevo, gdje je neko vrijeme radio kao metalostrugar. Ubrzo je, tragom jednog oglasa, otišao u Zemun, gdje je upisao Vojno-industrijsku školu, nakon čijeg završetka u oktobru 1961. godine upisuje Vojnu akademiju kopnene vojske u Beogradu. U aktivnu vojnu službu u sklopu bivše JNA stupa 27. septembra 1965., kada je potpisao vojnu zakletvu.

Zatim godinama službuje u Makedoniji. U međuvremenu je završio i Komandno-štabnu akademiju. Uslijedio je premještaj u januaru 1991., na Kosovo, u Prištinu, gdje je postavljen za pomoćnika komandanta za pozadinu Prištinskog korpusa.
U junu 1991. godine je poslan u Knin te je kao komandant 9. korpusa predvodio jedinice JNA u borbama protiv hrvatskih odbrambenih snaga, a 4. oktobra iste godine unaprijeđen je u čin generalmajora.
Nakon vojnog angažmana u Hrvatskoj, Mladić 9. maja 1992. godine preuzima dužnost komandanta Druge vojne oblasti JNA u Sarajevu.

Tadašnja tzv. skupština srpskog naroda izglasala je 12. maja 1992. godine formiranje Vojske RS, a Mladić je postavljen na dužnost komandanta Glavnog štaba VRS-a, na kojoj dužnosti je ostao do pred kraj 1996. godine.
Prethodno je unaprijeđen u čin generalpotpukovnika u JNA 24. aprila 1992. godine, a nakon nešto duže od dvije godine – 24. juna 1994. godine i u čin generalpukovnika.

Trinaest mjeseci kasnije, 24. jula 1995. godine, Haški tribunal (ICTY) podigao je optužnicu protiv Mladića po 16 tačaka, nakon čega je 14. novembra iste godine uslijedilo ponovno podizanje optužnice protiv Mladića i Radovana Karadžića, bivšeg predsjednika entiteta RS po dvadeset tačaka, od kojih je jedna za genocid i deset za zločine protiv čovječnosti.
Haški tribunal je u julu 1995. izdao nalog za hapšenje Mladića, a u julu 1996. godine izdat je međunarodni nalog za njegovo hapšenje.

U novembru 1996. godine, ukazom tadašnje predsjednice RS Biljane Plavšić, Ratko Mladić je smijenjen s dužnosti komandanta Vojske RS-a. Službeno, njegova karijera u VRS-u završava sredinom 1997. godine, dok neslužbeno ostaje oficir sve do penzioniranja.

On je bio u statusu aktivnog vojnog dužnosnika i u SRJ, sve dok ukazom predsjednika Vojislava Koštunice 28. februara 2001. godine nije penzioniran. Penziju je primao do novembra 2005. godine, kada mu je, pod pritiskom Haškog tribunala za izručenje, penzija ukinuta.

Mladić je Tribunalu izručen 31. maja 2011. godine, te smješten u pritvorsku jedinicu u Scheveningenu, a pred Sudom se prvi put pojavio 4. jula iste godine.

Suđenje Mladiću je počelo 16. maja 2012. godine.