Međunarodni monetarni fond (MMF) upozorio je da bi daljnja eskalacija sukoba između Sjedinjenih Američkih Država (SAD), Izraela i Irana mogla gurnuti svjetsku ekonomiju na ivicu recesije, uz rast inflacije i snažne potrese na finansijskim tržištima.
U najnovijem izvještaju, MMF navodi da se ekonomska šteta od rata na Bliskom istoku već osjeća, zbog čega su smanjene globalne prognoze rasta za 2026. godinu. Fond ističe da bi i kratkotrajan sukob imao negativne posljedice, dok bi dugotrajniji rat mogao izazvati ozbiljne globalne poremećaje.
Prema centralnoj prognozi, globalni rast bi mogao pasti s prošlogodišnjih 3,4% na 3,1% u 2026. godini, uz rast inflacije na 4,4%. Ipak, u nepovoljnijem scenariju, uz zadržavanje visokih cijena energije, rast bi mogao dodatno usporiti na 2,5%, dok bi inflacija porasla na 5,4%.
Najcrnji scenario, koji podrazumijeva dugotrajan i intenzivan sukob te cijene nafte iznad 110 dolara po barelu, doveo bi svijet na prag recesije, s rastom od oko 2%.
MMF podsjeća da je globalna ekonomija ispod tog nivoa rasla samo nekoliko puta od 1980. godine, uključujući period globalne finansijske krize 2008. godine i pandemiju COVID-19 2020. godine.
Dodatni pritisak dolazi s tržišta energenata. Cijene nafte su početkom sedmice premašile 100 dolara po barelu nakon zastoja u pregovorima između Washingtona i Teherana te američke blokade Hormuškog moreuza, ključne globalne rute za transport nafte.
Iako je cijena nafte naknadno blago pala, neizvjesnost i dalje dominira tržištima.
MMF upozorava da će najveći udar osjetiti zemlje u razvoju i neto uvoznici energije, dok će i razvijene ekonomije trpjeti posljedice. Posebno je pogođena Velika Britanija, kojoj je prognoza rasta smanjena na 0,8%, uz očekivani rast inflacije na gotovo 4% što je najviši među zemljama G7.
Također, fond je blago snizio prognozu rasta za Sjedinjene Američke Države na 2,3%, upozoravajući da posljedice rata već pogađaju domaćinstva kroz rast cijena energije i troškova života.
Na proljetnim sastancima MMF-a i Svjetske banke u Washingtonu, svjetski finansijski lideri raspravljali su o mogućim odgovorima na krizu. Britanska ministrica finansija Rachel Reeves pozvala je na koordinirani međunarodni odgovor, naglašavajući potrebu za ciljanom podrškom privredi i zaštitom građana od rasta troškova.
Glavni ekonomista MMF-a Pierre-Olivier Gourinchas upozorio je da je određena šteta već učinjena, uprkos povremenim signalima o mogućem smirivanju sukoba.
Zaključak fonda je jasan, najbolji način da se spriječi dublja globalna ekonomska kriza jeste brzo okončanje sukoba.
