Tuzla je decenijama bila jedno od najvažnijih industrijskih središta bivše Jugoslavije. Hemijska industrija donijela je posao i razvoj, ali je iza sebe ostavila i velike količine otpada čije posljedice nisu nestale zatvaranjem fabrika.

U krugu nekadašnjeg hemijskog kompleksa HAK, u industrijskoj zoni Tuzle, decenijama je nepropisno deponovan opasan industrijski otpad Kruks, zajedno sa ostacima visokotoksičnih substanci poput hlora i žive. Ovaj otpad je bio smješten u zemlji i buradima.

-Živa je teški metal koji se može nalaziti u kruksu, i već je decenijama poznat njen uticaj na zdravlje. Može uticati na centralni nervni sistem, taj uticaj je u javnosti i najpoznatiji. Ali, ona može uticati i na neke druge organe, recimo na bubrege. Ipak, moram naglasiti da samo prisustvo žive u nekom mediju okoliša,  ne znači i štetan efekt na zdravlje. Prvo bitno je u kojem se obliku živa nalazi, od toga ovisi i na koji način ju je moguće unijeti u organizam, pojašnjava dr. Nadina Mokayes, specijalista higijene i medicinske ekologije Zavoda za javno zdravstvo.

Finalno zbrinjavanje opasnog otpada predstavlja izvoz u Evropsku uniju ili specijaliziranu destinaciju van granica Bosne i Hercegovine. I tek se planira.

-Mi smo uradili prvi korak. Što se tiče kruksa, polako ide izvoz tog kruksa i ja znam da je ove godine, Federalna vlada odobrila dodatna strestva za dalje ukljanjanje kruksa. Također, i ministrica Ajšić je osigurala sredstva od kantonalnog ministarstva, to je jedan lijep sinerginjski nastup kantonalnog i federalnog ministarstva i to će ići svojim tokom, navodi prof. dr. Zvjezdan Karadžin sa Rudarsko-geološko-građevinskog fakulteta Univerziteta u Tuzli.

Uklanjanje otpada nije samo pitanje čišćenja napuštenog fabričkog kruga. Potrebno je utvrditi šta se sve nalazi na lokaciji, gdje je otpad odlagan, kakav je stepen kontaminacije zemljišta i da li postoji opasnost od njegovog širenja u okoliš?

Uklanjanje žive i kruksa iz prostora HAK-a nije samo tehnički posao. Ovaj proces pokazuje da se i dugogodišnji problemi mogu rješavati kada postoji stručnost, volja i saradnja nadležnih institucija.